Chu Huy Phương

Tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 50 năm nền văn học, nghệ thuật (VHNT) Việt Nam sau ngày thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã khẳng định: “Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đội ngũ văn nghệ sĩ Việt Nam tiếp tục thực hiện sứ mệnh cao cả và trách nhiệm nặng nề  nhưng rất vẻ vang với Tổ quốc và nhân dân bằng tác phẩm và thông qua tác phẩm, để ươm trồng hạt giống về cái đẹp, lòng nhân ái và sự tử tế; gìn giữ và thổi bùng lên ngọn lửa của truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Mỗi văn nghệ sĩ, mỗi tác phẩm văn học, nghệ thuật chân chính sẽ góp phần bồi đắp, xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới; mở cánh cửa tương lai tươi sáng của cả dân tộc”.

Trong dòng chảy chung đó, đội ngũ văn nghệ sĩ Hưng Yên với lực lượng đông đảo sau khi sáp nhập Hội VHNT tỉnh Hưng Yên với Hội VHNT tỉnh Thái Bình như được tiếp thêm nguồn sức mạnh, động lực to lớn để có thể cống hiến hết mình cho sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong kỉ nguyên mới. Tuy nhiên, để có thể phát huy hiệu quả vai trò và sức mạnh của đội ngũ văn nghệ sĩ thì không thể thiếu được sự lãnh đạo, chỉ đạo và định hướng của các cấp ủy Đảng.

Vai trò của Đảng trong lãnh đạo hoạt động VHNT chính là định hướng tư tưởng, đường lối, chủ trương, tạo môi trường và cơ chế chính sách thuận lợi nhằm phát huy hiệu quả sức mạnh của văn học nghệ thuật, góp phần phục vụ sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần nhân dân, khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đảng lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng hoạt động VHNT thông qua việc ban hành các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng văn nghệ sĩ và kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện để đảm bảo VHNT phát triển lành mạnh, sáng tạo, đúng theo định hướng phát triển của Đảng.

Nhận thức rõ điều đó, trong thời gian qua, chi bộ Hội VHNT luôn phát huy tốt vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng các hoạt động của Hội và đội ngũ văn nghệ sĩ từ việc xây dựng kế hoạch đến triển khai thực hiện và kiểm tra, giám sát kết quả. Để có thể xây dựng được đội ngũ văn nghệ sĩ có chất lượng theo định hướng của Đảng, Hội VHNT tỉnh không chỉ tập trung làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng mà còn đẩy mạnh các phong trào hoạt động văn học, nghệ thuật, tích cực đổi mới, đa dạng các loại hình sáng tạo, chủ động trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động hàng năm… Nhờ vậy trong suốt những năm qua, đội ngũ văn nghệ sĩ của tỉnh không chỉ phát triển về số lượng mà còn có nhiều hoạt động tích cực đóng góp hiệu quả cho công cuộc xây dựng và phát triển của quê hương, đất nước.

Sau sáp nhập, Hội VHNT tỉnh Hưng Yên hiện có trên 500 hội viên sinh hoạt tại 10 chi hội: Văn xuôi, Thơ, Âm nhạc, Kiến trúc, Nhiếp ảnh, Sân khấu, Văn nghệ dân gian, Mỹ thuật, Phát thanh truyền hình và Lý luận phê bình. Mỗi chi hội đều phát huy tốt thế mạnh, tiềm năng trong tổ chức các hoạt động VHNT góp phần đẩy mạnh phong trào sáng tác như: tham gia các trại sáng tác, đi thực tế, giao lưu học hỏi, trao đổi kinh nghiệm giữa các chi hội, xuất bản hàng trăm đầu sách phản ánh chân thực đời sống xã hội tại các địa phương. Đặc biệt, Hội VHNT tỉnh Hưng Yên có Tạp chí văn nghệ Phố Hiến - diễn đàn giới thiệu tác phẩm mới của văn nghệ sĩ đã không ngừng đổi mới về hình thức cũng như chất lượng, nội dung tuyên truyền, quảng bá các tác phẩm VHNT. Tạp chí văn nghệ Phố Hiến và trang Website Hội VHNT Hưng Yên - Tạp chí Phố Hiến (Hoivhnthy - tapchiphohien.vn) đã đăng tải hàng nghìn tác phẩm thuộc nhiều thể loại từ truyện ngắn, truyện ký, tản văn, thơ, tranh, ảnh, nhạc, kịch bản sân khấu…góp phần phản ánh toàn cảnh bức tranh hiện thực cuộc sống đang diễn ra sôi động từng ngày trên mảnh đất văn hiến Hưng Yên, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân và cũng chính là đang thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Hội VHNT tỉnh.

Bên cạnh đó, Hội VHNT đã sử dụng hiệu quả, hợp lý nguồn kinh phí hỗ trợ sáng tạo VHNT của Trung ương và của tỉnh để hỗ trợ sáng tạo và công bố tác phẩm cho hàng trăm hội viên. Đây chính là nguồn động viên, khích lệ to lớn để hội viên, văn nghệ sĩ của Hội có động lực sáng tác thêm nhiều tác phẩm VHNT có chất lượng. Cùng với hoạt động hỗ trợ sáng tạo, Hội VHNT còn tổ chức các trại sáng tác tập trung cho toàn thể hội viên, trại sáng tác trẻ, trại sáng tác theo chuyên đề dành cho các chi hội hoặc cử hội viên tham gia các trại sáng tác theo chuyên đề của Trung ương và các bộ, ban, ngành…với hàng trăm lượt hội viên tham dự. Các hoạt động thực tế sáng tác không chỉ góp phần thắp sáng ngọn lửa của tình yêu quê hương, đất nước, cung cấp nguồn tư liệu và hơi thở cuộc sống trong trái tim người nghệ sĩ mà thông qua đó còn phát hiện và kịp thời chắp cánh, ươm mầm cho những tài năng VHNT ở khắp các địa phương, đơn vị trong tỉnh.

Đội ngũ văn nghệ sĩ Hưng Yên đã thực sự trở thành lực lượng nòng cốt trong các hoạt động quảng bá, tuyên truyền hình ảnh đất nước, quê hương, con người Phố Hiến thông qua nhiều hoạt động VHNT góp phần đẩy mạnh phong trào sáng tác như: tích cực tham gia các diễn đàn văn học nghệ thuật; tổ chức Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 năm 2025 với chủ đề “Tổ quốc bay lên”; phối hợp với Hội Nhà báo tổ chức Triển lãm tranh, ảnh mừng Đảng, mừng Xuân Ất Tỵ cùng nhiều hội thảo, tọa đàm về các chủ đề văn học, nghệ thuật đang được cả nước quan tâm, trong đó có chủ đề “Chuyển đổi số trong văn học nghệ thuật”…. Trong năm qua, công tác chuyển đổi số báo chí được Hội VHNT Hưng Yên tập trung đẩy mạnh với việc tăng cường xây dựng, phát triển trang Website văn học, nghệ thuật Hưng Yên trở thành kho lưu giữ, giới thiệu và quảng bá các tác phẩm của hội viên. Đồng thời thường xuyên cập nhật tin tức, đăng tải, giới thiệu, quảng bá các tác phẩm VHNT trên các nền tảng số như facebook, zalo, youtube… nhằm đáp ứng nhu cầu thưởng thức văn học nghệ thuật ngày càng cao của công chúng, thu hút đông đảo người yêu thích văn học nghệ thuật truy cập, khai thác.

Từ sự quan tâm, hỗ trợ thiết thực của các cấp, các ngành, sự đồng hành, bám sát trong lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo Hội cùng niềm đam mê, tài năng sáng tạo của bản thân, trong năm qua, hội viên Hội VHNT đã gặt hái được những thành quả đáng mừng với hơn 100 giải thưởng, huy chương tại các cuộc thi, liên hoan, hội diễn; hàng trăm tác phẩm được trưng bày, triển lãm, giới thiệu, quảng bá rộng rãi trong tỉnh, trong nước và quốc tế. Gần đây nhất, Hội VHNT đã tổ chức thành công Lễ trao tặng Giải thưởng VHNT mang tên nhà bác học Lê Quý Đôn giai đoạn 2012- 2017, 2017 -2022 cho 91 tác giả. Đây là Giải thưởng cao nhất về lĩnh vực văn học nghệ thuật của tỉnh được tổ chức thường niên 5 năm một lần nhằm đánh giá và biểu dương tài năng, cống hiến của văn nghệ sỹ trong lao động sáng tạo VHNT.

Có thể nói, trải qua một năm chịu nhiều tác động của công cuộc sáp nhập nhưng Hội VHNT tỉnh Hưng Yên với sự sát sao trong lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, sự chủ động của lãnh đạo Hội cùng sự đoàn kết của đội ngũ văn nghệ sĩ đã từng bước vượt qua khó khăn, thách thức, không ngừng nỗ lực sáng tạo để tiếp tục đồng hành cùng dân tộc trong bước chuyển mình lịch sử, tạo nên tiếng nói, sức mạnh và nguồn động viên to lớn cho sự phát triển của quê hương, đất nước.

Kỷ nguyên mới là bối cảnh mở ra hướng đi mới có tác động sâu sắc đến thực tiễn sáng tạo của văn nghệ sĩ, thúc đẩy văn học, nghệ thuật Hưng Yên từng bước tiếp cận với các xu hướng tiến bộ của VHNT thời kỳ công nghệ số phát triển. Do vậy, để có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiếp cận và thụ hưởng các giá trị văn hóa, VHNT của công chúng và để có thể đồng hành cùng quê hương, đất nước tiếp tục đổi mới, sẵn sàng vững bước vào kỷ nguyên mới cùng dân tộc thì trong thời gian tới, Hội VHNT tỉnh cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, đẩy mạnh quán triệt, tuyên truyền sâu rộng Kết luận số 84-KL/TW ngày 21/6/2024 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục thực hiện Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa X”; Kết luận số 156-KL/TW ngày 21/5/2025 của Bộ Chính trị về ”Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW của BCHTW Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và Kết luận 76-KL/TW của Bộ Chính trị khóa XII về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW”. Qua đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp uỷ Đảng và chính quyền về vai trò, vị trí của văn hóa, văn nghệ, văn nghệ sỹ. Thường xuyên tổ chức quán triệt các Nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng để nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng, bản lĩnh, tầm nhìn cho văn nghệ sỹ, trách nhiệm của văn nghệ sỹ đối với cơ đồ và vị thế phát triển của tỉnh, của đất nước.

Thứ hai, cần bám sát các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh về công tác văn hóa, văn nghệ và kế hoạch phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội của tỉnh để định hướng sáng tác cho đội ngũ văn nghệ sĩ; chủ động hơn nữa trong đề xuất với UBND tỉnh cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để văn nghệ sĩ sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, thấm nhuần tinh thần nhân văn, dân tộc, dân chủ, tiến bộ, phản ánh chân thực, sinh động, sâu sắc đời sống xã hội, lịch sử dân tộc và công cuộc đổi mới, làm phong phú thêm kho tàng văn học nghệ thuật của dân tộc và có những tác phẩm mang đậm dấu ấn và bản sắc của vùng đất Hưng Yên văn hiến, cách mạng.

Thứ ba, Hội VHNT cần chú trọng đổi mới nội dung, đa dạng hóa hoạt động văn học nghệ thuật, tổ chức nhiều hoạt động sôi nổi, thiết thực, đáp ứng công tác tuyên truyền nhiệm vụ chính trị của tỉnh cũng như nhiệm vụ chuyên môn của Hội. Quan tâm điều hành đồng đều tất cả các lĩnh vực văn học nghệ thuật, xây dựng sự đoàn kết nhất trí trong đội ngũ văn nghệ sĩ. Tích cực tổ chức và tham gia hiệu quả các hội thảo, tọa đàm, các hoạt động trưng bày, liên hoan, triển lãm trong và ngoài tỉnh.

Thứ tư, tiếp tục duy trì và mở rộng việc tổ chức các trại sáng tác tập trung, tổng hợp cho toàn thể hội viên, các trại sáng tác chuyên đề, trại sáng tác bán tập trung cho hội viên các chi hội chuyên ngành, tạo động lực và khơi nguồn cảm hứng sáng tác cho đội ngũ văn nghệ sĩ. Đồng thời cử hội viên các chi hội chuyên ngành tham dự đầy đủ các trại sáng tác do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam và các Hội VHNT chuyên ngành Trung ương tổ chức.

Thứ năm, làm tốt công tác chuyển đổi số báo chí, không ngừng đổi mới phương thức hoạt động của Tạp chí văn nghệ Phố Hiến, đẩy mạnh thông tin tuyên truyền trên Website và các nền tảng số để đáp ứng ngày càng tốt nhu cầu thưởng thức các tác phẩm văn học, nghệ thuật của công chúng trong thời kỳ công nghệ số.

Thứ sáu, mỗi văn nghệ sĩ cần tự ý thức về sứ mệnh, vai trò, trách nhiệm của mình. Mục đích cuối cùng của người nghệ sĩ là tác phẩm hay, tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, phản ánh tâm hồn và tính cách dân tộc, những điều lớn lao, mạnh mẽ của con người và dự báo cho cả tương lai. Để đạt được mục đích đó, mỗi một văn nghệ sĩ phải trau dồi về đạo đức và nghề nghiệp; tự “bồi đắp” tri thức, kỹ năng sử dụng, làm chủ công nghệ thông tin, ngoại ngữ; tăng cường bám sát thực tiễn, gắn bó với Nhân dân, với hơi thở của cuộc sống, phấn đấu sáng tạo ngày càng nhiều tác phẩm tốt phục vụ Nhân dân, phục vụ công cuộc đổi mới, xứng đáng là người chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng văn hóa. Văn nghệ sĩ cũng cần thích ứng với thời cuộc, đối mặt với sự khắc nghiệt của quy luật thị trường; không chạy theo thị hiếu tầm thường hay sở thích nhất thời mà phải biết lắng nghe, phân tích, tìm hiểu, đánh giá đúng nhu cầu thị trường thị hiếu người tiếp nhận.

Trong năm qua, đội ngũ văn nghệ sĩ Hưng Yên đã ngày một trưởng thành, hoạt động sáng tạo đạt nhiều thành tựu to lớn. Có được sự thành công ấy là nhờ sự định hướng đúng đắn của các cấp ủy Đảng, chính quyền, khả năng tiếp nhập tinh hoa văn hóa văn nghệ dân tộc, cùng sự vươn lên phát triển không ngừng của đội ngũ văn nghệ sĩ dưới mái nhà chung “Văn học, nghệ thuật” đã góp phần khẳng định vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của văn hóa, VHNT như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.