HAI BÀI THƠ CHÚC TẾT, MỪNG XUÂN CỦA BÁC HỒ
Lê Hồng Thiện
Thư chúc Tết và thơ chúc Tết của Bác Hồ thường ngắn gọn súc tích để đồng bào dễ nhớ, dễ thuộc. Thấy thư chúc Tết Bác đem xem một đoạn thơ hay bài thơ ngắn là vậy.
Đầu năm 1950, cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta đã bước sang năm thứ tư và đang chuyển mạnh từ thế cầm cự sang thế phản công tích cực để tiến tới tổng phản công.
Nhân đầu xuân 1950 (dương lịch), Bác Hồ có "Thư chúc mừng năm mới" gửi đồng bào, chiến sĩ, cán bộ, các cháu thanh niên và nhi đồng, đăng trên báo Sự thật, số 126, ngày 6/1/1950. Thư có đoạn:
"Trong năm 1950, cuộc kháng chiến sẽ bước sang giai đoạn mới. Vì vậy, mỗi một công dân Việt Nam, mỗi một chiến sĩ Việt Nam phải đưa tất cả tinh thần và lực lượng mới vào cuộc Thi đua ái quốc, để chuẩn bị mau chóng đầy đủ đặng chuyển sang tổng phản công…
Mỗi người, mỗi ngành, mỗi nơi đều phải cố gắng làm tròn bổn phận, thì năm mới chắc là một năm đại thắng lợi…".
Nhiệm vụ đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta là ra sức hoàn thành việc chuẩn bị chuyển sang tổng phản công tiến lên giành thắng lợi. Tư tưởng cách mạng này được Bác Hồ nhấn mạnh trong "Thơ chúc năm mới" Tết Canh Dần 1950 vang lên từ núi rừng Việt Bắc hùng vĩ Thủ đô của kháng chiến:
Kính chúc đồng bào năm mới,
Mọi người càng thêm phấn khởi,
Toàn dân xung phong thi đua,
Đẩy mạnh cuộc chuẩn bị tới,
Chuyển mau sang tổng phản công,
Kháng chiến nhất định thắng lợi
Bài thơ đã cụ thể hóa nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam ở vào một thời điểm bước ngoặt của đất nước. Lời thơ như một luồng gió mới, mát mẻ, trong lành, làm cho mọi người càng thêm phấn khởi.
Đặc biệt, Xuân Canh Dần năm ấy, Bác Hồ còn có "Thư gửi báo Lao Động", trong đó, Người đã giao nhiệm vụ cho công nhân Việt Nam trước tình hình mới của đất nước: "Công nhân Việt Nam cần phải xung phong trong mọi công việc kháng chiến, kiến quốc…
Năm nay là năm ta phải chuyển mạnh sang tổng phản công, tôi mong rằng mỗi một người và tất cả công nhân ta sẽ làm tròn nhiệm vụ của một giai cấp tiên phong, để chung một phần vẻ vang trong cuộc đại thắng của dân tộc".
Mười hai năm sau, trên báo Nhân Dân, số 2841, ngày 1-1-1962, Bác Hồ đã có "Lời chúc Tết đồng bào cả nước" nhân đầu Xuân 1962 (dương lịch), ân cần động viên đồng bào Nam Bắc: "Tôi thân ái gửi lời hỏi thăm đồng bào ruột thịt miền Nam đang dũng cảm giương cao ngọn cờ vẻ vang giải phóng dân tộc và bảo vệ hòa bình…
Tôi nhiệt liệt khen ngợi toàn thể đồng bào ở miền Bắc đã hăng hái thi đua xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa…"
Năm ấy, miền Bắc đã qua một năm thực hiện Nghị quyết Đại hội III của Đảng, Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, toàn dân đoàn kết phấn đấu đưa miền Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, làm cơ sở vững mạnh cho cuộc đấu tranh hòa bình thống nhất nước nhà.
Ở miền Nam, đế quốc Mỹ và tay sai chịu nhiều thất bại thảm hại.
Tết Nhâm Dần 1962, vào thời khắc giao thừa, đồng bào và chiến sĩ cả nước quây quần bên nhau chăm chú lắng nghe bài "Thơ mừng năm mới" của Bác Hồ qua làn sóng điện của Đài Tiếng nói Việt Nam. Mở đầu bài thơ, Người lạc quan viết:
Năm Dần, mừng xuân thế giới,
Cả năm châu phấp phới cờ hồng
Tiếp đến, Người chúc hai miền Nam Bắc giành những chiến công ngày càng to lớn:
Chúc miền Bắc thi đua phấn khởi,
Bốn mùa hoa Duyên Hải, Đại Phong.
Chúc miền Nam đấu tranh tiến tới,
Sức triệu người hơn sóng biển Đông.
Bài thơ 8 câu phơi phới niềm vui của đất nước vào xuân. Và triển vọng ngày khải hoàn toàn thắng mở ra trước mắt quân và dân ta:
Chủ nghĩa xã hội càng thắng lợi
Hòa bình, thống nhất quyết thành công
Bài thơ chúc Tết vừa nói lên nhiệm vụ, vừa nêu cao quyết tâm không gì lay chuyển nổi của quân và dân ta, có nét riêng thật hào sảng trong cục diện mới, biểu đạt một cách tinh tế nhiệm vụ của cách mạng nước ta. Đối tượng mừng và chúc của Bác trong bài thơ thật rộng rãi, với tinh thần tràn đầy lạc quan báo hiệu một tương lai tốt đẹp.
Những vần thơ xuân của Bác thể hiện đường lối, chủ trương lớn mang ý nghĩa chiến lược của các mạng, phản ánh những nhiệm vụ trọng đại của dân tộc ở từng thời điểm lịch sử của đất nước.
Bác Hồ chào đón mùa xuân với những vần thơ chúc Tết ấm áp tình người để "vừa là kêu gọi, vừa là mừng xuân". Lời thơ thật là giản dị, nhưng tràn đầy hy vọng, hun đúc quyết tâm chiến đấu cho thống nhất và độc lập đến ngày thắng lợi hoàn toàn.
Trong thơ xuân của Bác như lời hịch kêu gọi tư tưởng tiến công cách mạng, đoàn kết toàn dân, thi đua giết giặc, xây dựng đất nước được thể hiện rất đậm nét, trong đó có tiếng kèn xung trận vang dội non sông mà Bác là vị tư lệnh tối cao kêu gọi, chỉ đường mọi người tiến lên phía trước.
