Ngọc Điệp

Tháng Ba không gõ cửa bằng một vệt nắng chói chang. Tháng Ba khẽ khàng đặt chân xuống phố bằng một buổi sớm còn ướt hơi sương, khi người ta vẫn vô thức co tay trong cái rét nàng Bân muộn màng. Cái rét không đủ làm môi tím lại, chỉ đủ khiến ta chợt nhớ rằng mùa xuân chưa rời hẳn đi. Nó còn nấn ná trên mái ngói rêu phong, còn vương trên những vòm cây non, còn đọng lại thành một làn sương mỏng manh giữa đất trời.

Một sớm mai, tôi đi bộ qua hồ Bán Nguyệt. Mặt hồ phủ một lớp sương mỏng như tấm khăn voan ai bỏ quên. Một chú cá khẽ quẫy, những vòng sóng lan ra, tròn và lặng lẽ như một ý nghĩ vừa kịp nảy mầm. Tháng Ba làm vạn vật chậm lại, như thể thời gian cũng muốn thở sâu hơn. Tiếng chổi tre của cô lao công quét lá khô vang lên rõ ràng trong khoảng không còn ngái ngủ, từng nhịp, từng nhịp, như nhịp tim của phố phường vừa thức.

Hoa xoan tím biếc trên những con đường cũ. Từng chùm hoa nhỏ li ti, như mây vỡ thành trăm ngàn đốm sáng dịu dàng rơi xuống. Có cánh hoa nào đó đậu lại trên vai áo tôi. Tôi không phủi đi. Tôi để mặc nó nằm đó, như một lời thì thầm của đất trời, một dấu chấm tím khẽ khàng đánh dấu mình đã đi qua tháng Ba.

Những buổi chiều, hương bưởi bắt đầu trôi trong gió. Không cần nhìn thấy khu vườn sau bức tường thấp, chỉ cần lướt ngang một con ngõ nhỏ cũng đủ nhận ra mùa hoa đã về. Mùi hương ấy mỏng như tơ, thanh như sương, mà bền bỉ đến lạ. Nó không ồ ạt, không phô bày, chỉ lặng lẽ quấn quýt quanh người như một nỗi nhớ không gọi thành tên, càng xa càng thấy rõ.

Một sáng nhiều mây, tôi ghé chùa Chuông. Ngôi chùa cổ nép mình dưới những tán cây già, mái cong trầm mặc in lên nền trời xám nhạt. Tháng Ba vẫn còn là mùa của những chuyến đi lễ đầu năm. Dòng người chậm rãi bước qua cổng tam quan, tay nâng nén hương, tà áo dài nhẹ bay theo gió. Khi tiếng chuông chùa ngân lên sâu, tròn và vang xa tôi có cảm giác âm thanh ấy không chỉ vọng trong không gian, mà còn chạm đến một khoảng rất tĩnh trong lòng mình. Giữa mùi trầm thơm dìu dịu và khói hương bảng lảng, tháng Ba bỗng trở thành mùa của niềm tin. Một niềm tin giản dị thôi: rằng sau những khởi đầu, người ta luôn cần một nơi để gửi gắm ước mong.

Tháng Ba trải mình trên những cánh đồng lúa chiêm thì con gái. Màu xanh non mướt đến mức nhìn lâu tưởng như nghe được tiếng lúa lớn lên, tiếng đất âm thầm trở mình dưới rễ. Gió thổi dọc triền đê, mang theo vị phù sa ngai ngái và chút mằn mặn của những miền xa xôi. Có một chiều, tôi đứng trước sân chùa Keo, nhìn hoa xoan rơi lả tả trước cổng chùa. Không gian rộng và vắng, chỉ có tiếng chim nghiêng qua bầu trời nhạt nắng, tiếng gió sượt nhẹ qua mái ngói cổ. Ở đó, tôi hiểu bình yên không phải điều gì lớn lao. Bình yên chỉ là khi ta đứng giữa quê mình, nghe thời gian trôi qua rất khẽ, và biết mình thuộc về nơi này.

Tháng Ba còn là những buổi chiều nắng nhạt như mật ong pha loãng. Trẻ con bắt đầu thả diều trên bãi đất ven sông, sợi dây căng giữa trời như một nét vẽ mong manh nối đất với mây. Người lớn ngồi trước hiên nhà nhặt rau, câu chuyện rơi lẫn trong tiếng lá. Tiếng rao quà vặt cũng mềm hơn, như thể người bán hàng không nỡ làm động giấc chiều êm. Rồi những cơn mưa phùn bất chợt ghé qua. Hạt mưa nhỏ như bụi, giăng kín lối đi, làm mặt đường ánh lên màu xám bạc. Người ta chậm lại. Và tôi cũng chậm lại.

Ở giữa tháng Ba, tôi học cách lắng nghe những điều bé nhỏ: tiếng gió luồn qua tán lá, tiếng bước chân mình vang khẽ trên sân gạch cũ, tiếng lòng thở chậm trong một buổi chiều không vội. Tình yêu quê hương vì thế cũng không cần gọi thành lời. Nó nằm trong hương bưởi mỏng như tơ, trong sắc tím hoa xoan rơi đầy bậc cửa, trong tiếng chuông chùa ngân dài giữa mây xám.

Tháng Ba đi qua lặng như một cánh hoa rơi. Nhưng khi còn ở lại, ta biết mình đang trú trong một miền ấm áp của riêng mình. Chỉ cần hít một hơi gió xuân thôi, cũng đủ thấy lòng đầy lên một niềm biết ơn âm thầm dành cho mảnh đất đã ôm ta suốt những năm tháng bình yên.

Ảnh: Dương Tăng