Phan Hà Linh
Anh và tôi yêu nhau đúng mùa hoa gạo. Anh trở về làng lúc cây gạo bến sông nở hoa rực rỡ. Hoa chi chít các cành nhánh như ngọn lửa rực hồng, hoa rơi trong không trung xoay vòng như tiên nữ múa xòe điệu vũ thiên giới, hoa trôi ngập tràn mặt nước như xác pháo. Anh nắm tay tôi đi trên con đê làng, gió vi vu, lời yêu anh ngỏ. Anh kể rằng:
Không biết từ bao giờ, hồi anh còn nhỏ xíu đã thấy cây gạo sừng sững bên bờ sông. Trưa nắng nóng, lũ trẻ con trong làng rủ nhau ra gốc gạo nhặt hoa, xâu thành vương miện, bày trò chơi tình ái đội lên đầu như như công chúa và chàng hoàng tử. Anh thương thầm yêu nhớ cô bé Mộc Miên hàng xóm. Và từ đó, mỗi độ anh xa làng lại mang ký ức đẹp nhớ cô gái mang tên Mộc Miên mắt tròn đen nhánh, miệng cười chúm chím, đôi chân trần chạy nhảy vòng quanh gốc gạo cùng lũ bạn chơi trò đuổi bắt. Cứ thế thời gian trôi, lũ trẻ trong xóm lớn khôn trưởng thành, cây gạo chứng kiến biết bao câu chuyện tình, buồn vui, mỗi mùa hoa gạo thay lá trổ hoa, mỗi mùa xuân qua, hạ về các chàng trai cô gái người lên đường nhập ngũ, người rời xa quê hương học tập làm ăn sinh sống, dẫu trong hoàn cảnh nào cũng luôn nhớ về nơi làng quê có ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè và cây gạo đầu làng bốn mùa gió lộng vẫn luôn đợi người về.
Hoa gạo đỏ ối một vùng, bời bời sắc đỏ. Mộc Miên của tôi càng lớn càng xinh, học không giỏi nhưng thạo việc nhà và rất chăm chỉ. Đêm nào tôi cũng nhìn sang nhà hàng xóm, nơi có cô bé nhà bên đang chong đèn học bài, muốn nói lời yêu mà khó khăn quá, không biết bắt đầu từ đâu? Rồi tôi cũng nghĩ ra lời tỏ tình độc nhất vô nhị. Tối hôm đó, đúng ngày sinh nhật của Mộc Miên, tôi hái rất nhiều hoa gạo, bọc trong một chiếc khăn tay, cho vào cái thúng nhỏ xinh, sang nhà nàng, ánh mắt trìu mến. dúi vào tay nàng và nói, đây là món quà tình yêu anh dành cho em, hoa gạo, những bông hoa nhỏ xinh, màu đỏ tươi rói như quả chuông, điểm vào tình yêu của hai ta như tiếng ngân của trái tim, lời thề hoa gạo, anh sẽ mãi yêu em như cây gạo đầu làng bao nhiêu năm nay vẫn ngời sắc đỏ. Nàng ngại ngùng, e ấp nhưng vô cùng hạnh phúc. Nàng nhận món quà và trao cho tôi ánh mắt ấm áp.
Thế rồi tôi đi, xa quê hương lên đường nhập ngũ, chiến tranh biên giới diễn ra khốc liệt, tôi lên biên giới Hà Giang làm nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc, còn Mộc Miên lên Sơn La học Cao đẳng sư phạm Tây Bắc, và từ đó chúng tôi bặt tin nhau. Tôi nhờ hết người nọ người kia để xin thông tin về em nhưng cũng không xin được. Điều gì đến đã đến, tôi được nghỉ phép về thăm quê đúng dịp tết, hoa gạo năm nay nở sớm, mới cuối tháng Giêng mà hoa gạo đã nở đỏ ối ở bến sông, Mộc Miên về ăn tết, em đã có người yêu, em yêu chàng sinh viên khoa toán, học trên em một khoá tên là Thắng con của chủ tịch huyện Mai Châu. Ra trường Mộc Miên ở lại Sơn La dạy học.
Xuất ngũ về làng tôi buồn trái tim đau, mang theo mối tình và ký ức về em, dòng sông Diêm vẫn chảy, buổi chiều tôi vẫn ra bờ sông tìm lại ký ức ngày xưa của tôi và em. Ký ức tuổi thơ của chúng tôi bên dòng sông Điêm, mỗi mùa hoa gạo về, tôi cùng em nhặt những bông hoa gạo, trao cho nhau những tình cảm e ấp, giữ mãi trong lòng không dám thổ lộ cùng ai. Còn hôm nay, em của tôi chọn người con trai khác, không trở về với tình yêu mà chúng tôi đã cùng thề ước, lời thề hoa gạo năm đó em không để tôi có cơ hội kết thành hoa cưới.
Sau đó, tôi ôn thi vào trường Đại học Bách khoa, ra trường tôi ở lại Hà Nội làm việc, lấy một cô vợ làm bác sĩ ở Bệnh viện Bạch Mai, vợ tôi không xinh, nhưng hoạt bát giỏi kiếm tiền đã đem lòng yêu tôi, chúng tôi có với nhau hai con, một trai, một gái đều ngoan và học giỏi. Bỗng nhiên vợ tôi bị mắc căn bệnh hiểm nghèo sau đó vài tháng thì qua đời. Bao đau thương và nỗi nhớ vợ, tôi dành cho các con, đêm về tôi thẫn thờ nhìn qua cửa sổ, nơi có những áng mây bàng bạc trôi ngang bầu trời. Tết năm nay, tôi đưa các con về quê ăn tết cùng cha mẹ, em cũng về, chúng tôi vô tình gặp nhau ở đầu làng. Em già đi nhiều, mặt hốc hác, gầy gò như thiếu ngủ. Chúng tôi chào nhau:
- Anh về quê ăn tết à?
- Lúc nào em mời anh và các cháu đến nhà bố mẹ em ăn tết nhé.
Mộc Miên của tôi vẫn giọng nói ngọt ngào, lòng vẫn luôn ấm áp, đi bên em mà thằng đàn ông ngoài 50 tuổi như tôi vẫn bẽn lẽn như trẻ con.
Đêm hôm đó tôi trằn trọc mất ngủ, sáng ngày 29 Tết, tôi đi chợ Giành mua nộm sứa, đi qua ngõ nhà em, ngập ngừng mãi, cuối cùng tôi cũng lấy hết dũng khí để vào thăm. Trong câu chuyện, tôi mới biết chồng của em bị tại nạn mất cách đây ba năm. Cậu con trai đang bị bệnh nặng. Buổi tối hôm đó tôi mời em đi uống cà phê, dưới ánh điện mờ tỏ, Mộc Miên đã ngả vào vai tôi khóc nức nở như đứa trẻ, bao buồn thương của số phận em mang dãi bày, em cứ lặng lẽ vừa kể vừa khóc đôi vai gầy run lên bần bật. Sau đó tôi đã xin cho em về làng dạy học, con của em cũng được tôi nhờ các bác sĩ giỏi điều trị, bệnh thuyên giảm nhiều. Chngs tôi xin phép hai gia đình tổ chức đám cưới, các con của chúng tôi đều vui vẻ chấp nhận. Về hưu tôi trở về quê ở cùng với em, các con tôi lập nghiệp ở Hà Nội, thi thoảng đưa các cháu về thăm ông bà. Chiều chiều tôi và em cùng nhau đạp xe lên đê, đi qua cây gạo, em và tôi cùng nhìn lên vòm trời nơi có những chùm hoa gạo đỏ ối, thầm cảm ơn trời đất, cảm ơn những ân tình của làng quê nơi đã chở che chúng tôi những ký ức tuối thơ tuyệt vời. Lời thề hoa gạo chúng tôi luôn mang theo bên mình.