Nguyên An

Cuối năm, gió bấc heo may về, mang theo hơi lạnh quen thuộc vuốt ve mái ngói rêu phong. Cái mùi khói rơm vấn vít trong ngõ nhỏ ấy, không phải là hương vị của mùa đông đơn thuần, mà là cả một bản giao hưởng của ký ức, là nhịp đập thổn thức của tâm hồn tôi. Giữa khoảng giao mùa mong manh này, cái khoảng thời gian mà đất trời như ngừng lại để gói ghém những yêu thương. Và rồi trong làn nắng ửng mùa xuân chín có bóng mẹ tôi lặng lẽ đan những sợi nhớ gửi vào đêm xuân những tiếng thở dịu nhẹ. Mùa xuân con gái lấy chồng xa sau khi sắp xếp lại nếp nhà làm tròn nghĩa vụ dâu con, lại được về bên mẹ trong ngôi nhà ngói năm gian, một mùa xuân mới chan hoà, luôn đau đáu những nỗi niềm ăm ắp trái tim người xa xứ.

Mẹ tôi vẫn thường bảo, Tết là mùa của đoàn viên, là dịp để con cái dù đi đâu, về đâu cũng nhớ về nguồn cội, về nơi mình đã sinh ra và lớn lên. Lời mẹ nói như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng, nhưng cũng đủ sức nặng để khiến tôi luôn canh cánh bên lòng. Năm nay, lịch trình công việc dồn dập, chồng chất đã vô tình cuốn tôi vào vòng xoáy của cuộc sống hiện đại, khiến tôi không thể trở về. Lần đầu tiên, tôi cảm thấy mình thật vô dụng trước lời mẹ dặn. Khi tôi ngập ngừng thú nhận, mẹ chỉ khẽ thở dài, giọng nói như tan vào tiếng gió bấc nơi thôn dã. Tôi biết, đằng sau hai tiếng “không sao đâu con” là cả một khoảng trống mênh mông, là nỗi trống trải của người mẹ già ngày đêm mong ngóng bóng con.

Tôi nhớ lại những năm tháng tuổi thơ, cái Tết luôn là điều kỳ diệu nhất. Không chỉ là quần áo mới, bánh mứt ngon hay những lì xì đầu năm mới. Tết là những ngày mẹ tất bật chuẩn bị. Mùi bánh chưng xanh luộc đêm giao thừa quyện với hương trầm thoang thoảng trong nhà. Mùi hoa đào, hoa mai rực rỡ, nhuộm thắm cả không gian. Mẹ tôi, một người phụ nữ tảo tần, không có nhiều lời nói hoa mỹ, nhưng tình yêu thương của mẹ được gửi gắm trọn vẹn qua từng hành động.

Bố tôi đi xa đã mười bốn mùa xuân. Khoảng trống ông để lại thật lớn, không chỉ với gia đình tôi, mà còn với mẹ. Từ ngày đó, mẹ ở lại với những năm tháng lặng lẽ hơn, bà dường như tự biến mình thành bức tường thành vững chãi cho cả gia đình. Mẹ gánh vác căn nhà không chỉ bằng sức lực, mà bằng cả sự lặng im kiên cường của người phụ nữ đã nén lại những nỗi đau không gọi thành tên. Mẹ biến những lo toan bộn bề thành dáng đi quen thuộc quanh luống củi, quanh mâm cơm đạm bạc. Mẹ biến những chiều vắng lặng của bà thành thói quen tựa hiên ngóng trông, dõi theo bóng dáng những đứa con thơ ngày một lớn dần, ngày một xa dần. Những chiều quê bảng lảng khói lam chiều, tôi thường hình dung mẹ ngồi đó, đôi mắt dõi theo những chuyến xe có bóng con mình khuất dần, nhưng không một lời trách móc hay níu kéo. Mẹ chỉ mỉm cười, một nụ cười phảng phất chút buồn nhưng chan chứa bao dung. Tôi biết, mẹ luôn mong chúng tôi được bay cao, bay xa, được chạm tới những ước mơ lớn lao nơi phố thị. Dù có đôi khi, trong những đêm khuya thanh vắng, lòng mẹ cũng xót xa những cánh chim mỏi mệt, những đứa con xa xứ không tìm thấy lối về bên vòng tay mẹ.

Năm nay, cái Tết đến thật khác lạ, nhuốm màu của sự bận rộn và nỗi niềm xa quê. Tôi vẫn nhận được những cuộc gọi video từ mẹ. Bà cười, cười rất tươi khi thấy tôi ngồi trước màn hình máy tính, nhưng tôi vẫn nhìn thấy đôi mắt bà hơi đỏ hoe, nụ cười có chút méo mó khi bà thấy tôi đã gầy đi vì những đêm thức khuya làm việc. Mẹ hỏi han về công việc, về cuộc sống, rồi lại dặn dò đủ điều nhỏ nhặt mà mẹ nghĩ là quan trọng. Nhưng trong cái giọng nói quen thuộc, chứa đầy yêu thương ấy, tôi luôn cảm thấy một nỗi buồn man mác, một sự đơn độc ẩn sâu mà mẹ cố gắng giấu đi. Mỗi lần tôi nhắc đến chuyện về nhà, mẹ lại vội vàng gạt đi, bảo rằng mẹ ổn, rằng mẹ có hàng xóm, có bạn bè ở xóm bên cạnh bầu bạn. Nhưng tôi biết, đó chỉ là cách mẹ tự an ủi mình, và để tôi yên tâm nơi đất khách. Mẹ chỉ muốn chúng tôi được sống tốt, được thành công, dù điều đó có nghĩa là mẹ phải chịu đựng những cái Tết lẻ loi.

Tết không phải là một cuộc hội ngộ ồn ào, tưng bừng với những pháo hoa rực rỡ hay những lời chúc tụng vang vọng. Đối với tôi, Tết bây giờ là sợi dây vô hình, mong manh nhưng bền chặt, níu kéo tâm hồn tôi quay về với cội nguồn. Chỉ cần nghe hai tiếng “cuối năm”, trái tim những đứa con xa xứ, dù có bận rộn đến đâu, dường như cũng tự khắc nhịp đập theo một tần số cũ, một nhịp đập quen thuộc của quê nhà. Sự thay phiên ấy, người về trước, người về sau, dường như là một lời hứa không cần phải nói ra thành tiếng. Đó là lời hứa rằng, dù mỗi người đã có một chốn đi về riêng, đã xây dựng cho mình một mái ấm mới, thì bóng mẹ, vòng tay mẹ vẫn luôn là bến đỗ an toàn cuối cùng, là nơi chúng tôi luôn có thể tìm về. Và mẹ, người mẹ già ấy, sẽ không bao giờ phải đối diện một mình với một cái Tết lạnh lẽo, trống trải.

Và anh, người đàn ông của đời tôi, đã thấu hiểu tất cả những bão giông, những nỗi niềm tôi mang theo khi còn là một cô gái xa xứ. Anh không chỉ đơn giản là dặn dò tôi về những chặng đường xa, về việc giữ gìn sức khỏe, mà còn trao cho tôi cái quyền được trở về trọn vẹn, được là chính mình, được trút bỏ mọi gánh nặng. Anh nói, với một giọng thì thầm ấm áp bên tai tôi: “Mẹ em cũng là mẹ anh”. Chỉ một câu nói giản dị ấy thôi, nhưng nó đã đủ sức mạnh để biến một người con gái xa xứ đang mang theo cả hành lý đầy những lo toan, thành một người phụ nữ bình yên, tìm thấy chiếc chìa khóa mở cánh cổng an lành nhất. Tôi nhìn thấy ánh mắt mẹ sẽ sáng lên khi có thêm một người con, một người con trai nữa, gọi bà là mẹ, thương bà như chính mẹ ruột của mình.

Và có lẽ, đó chính là giá trị cốt lõi của sự trở về. Trở về không chỉ đơn thuần là hành động vật lý, là đặt chân lên mảnh đất chôn rau cắt rốn. Trở về là hành trình tìm lại chính mình, là hành trình để những vết nứt trong tâm hồn được hàn gắn bởi hơi ấm tình thân. Trở về là để nhận ra rằng, dù cuộc sống có xô bồ, có cuốn ta đi xa đến đâu, thì nơi đó, vẫn có một người mẹ âm thầm dõi theo, vẫn có những ký ức ấm áp chờ ta khám phá lại. Đó là lúc ta hiểu rằng, những giá trị vật chất phù du, những thành công thoáng qua, suy cho cùng cũng không thể sánh bằng sự bình yên ta tìm thấy khi được ở bên cạnh người mình yêu thương, được là chính mình một cách trọn vẹn. Sự trở về còn là cách ta báo hiếu, không chỉ bằng lời nói hay quà cáp, mà bằng chính sự hiện diện của mình, bằng việc xoa dịu đi nỗi cô đơn trong mắt mẹ, bằng việc lấp đầy khoảng trống trong những ngày Tết vắng bóng con. Đó là món quà vô giá, là sự đền đáp xứng đáng nhất cho những hy sinh thầm lặng của mẹ.

Tết này, tôi sẽ về với mẹ. Không còn lý do gì để chần chừ hay biện minh cho sự vắng mặt nữa. Tôi sẽ về để đứng yên trước hiên nhà cũ, nơi có bóng mẹ vẫn đợi. Tôi sẽ gọi khẽ một tiếng “mẹ ơi”, tiếng gọi mà tôi biết sẽ làm tan chảy mọi khoảng cách, mọi thời gian. Và tôi tin chắc rằng, chỉ cần còn mẹ ở đó, vẫn còn dáng mẹ đợi chờ, thì giữa mênh mang đời người, tôi vẫn luôn có một chốn bình yên để gọi là nhà, một nơi để gọi là Tết.