Tác giả: Đào Ngọc Đăng

Người chồng trong gia đình ấy sống nhanh và quen quyết. Anh tin vào những gì mình đã từng trải, tin rằng đời sống dạy con người ta nhiều hơn sách vở. Làm kinh doanh, quen va chạm, quen thắng thua, anh ít khi kiên nhẫn với những điều cần chờ đợi. Trong nhà, anh thường nói ngắn, gọn, xong việc là thôi. Những điều chưa kịp giải thích, anh cho rằng rồi thời gian sẽ tự sắp xếp.

Người vợ thì khác. Chị sống chậm, nói nhỏ, luôn cố giữ cho căn nhà một vẻ yên ổn, dù nhiều khi sự yên ổn ấy chỉ là bề mặt mong manh. Mỗi sáng mở cửa, chị quét sân, dựng chiếc xe 81 ngay ngắn bên hiên, như một thói quen không cần nhắc. Buổi tối, nếu chồng con chưa về, chị vẫn để đèn ngoài sân sáng thêm một lúc lâu. Còn mình thì kiên nhẫn ngồi chờ.

Chị ít khi cãi lại chồng. Không phải vì không có điều để nói, mà vì trong lòng chị luôn mang một món nợ. Chị từ nhỏ không có cha mẹ, lớn lên trong trung tâm trẻ mồ côi, quen với những bữa ăn đủ no nhưng thiếu bàn tay dắt đi. Một lần còn bé, chị gặp anh - cậu bé đi lạc, ngồi khóc giữa ngã ba.

- Cậu bị lạc à?

- Tôi không còn nhớ đường về.

- Tôi có cách rồi.

 Chị nắm tay anh đưa về đồn công an, ngồi bên cạnh cho đến khi bố mẹ anh tìm tới. Sau lần ấy, gia đình anh nhận nuôi chị. Ngày đầu bước vào căn nhà ấy, chị đứng nép bên hiên, tay bấu vào vạt áo, lúng túng trước những câu hỏi han tưởng như rất đỗi bình thường. Buổi tối, chị nằm trong căn phòng nhỏ, nghe tiếng người nhà nói chuyện ngoài gian giữa, lòng vừa ấm lên, vừa run rẩy vì sợ một ngày nào đó mọi thứ sẽ biến mất. Khi lớn lên, gọi anh là “anh”, chị đã ngập ngừng rất lâu, như thể chỉ cần gọi sai một tiếng thì ân tình ấy sẽ vỡ. Món ân tình theo chị suốt đời. Chị nghĩ, có những điều trong đời không thể đem ra so đo. Vì thế, khi thành vợ chồng, mỗi lần bất đồng, chị thường là người lùi lại. Chị tự nhủ, những va chạm trong đời sống chung không đáng kể so với nghĩa tình đã cứu mình khỏi những năm tháng mồ côi lạnh lẽo. Những buổi tối, chị vẫn dọn đủ mâm cơm bốn bát, dù biết có khi chồng con không về. Cơm nguội dần, chị vẫn ngồi chờ, như thể chỉ cần giữ thói quen ấy thì căn nhà sẽ không trống trải quá. Có lần, anh gọi điện báo ăn cơm ngoài, giọng vội, cúp máy trước khi chị kịp nói thêm điều gì. Chị nhìn mâm cơm, im lặng xới bớt một bát, lòng chùng xuống rất khẽ. Họ có hai con trai. Thằng út, Khang, hiền và chín, giống mẹ. Thằng cả, Khởi, bướng và hay ỷ lại, giống cha. Chị không lo cho Khang. Với Khởi, nỗi lo cứ lặng lẽ lớn lên theo năm tháng. Nó quen dựa vào người khác, quen trì hoãn, quen để mọi thứ trôi qua mà không cần chịu trách nhiệm. Chị nhiều lần nói với chồng, rất nhẹ, rằng con cần được uốn nắn sớm. Anh nghe rồi cười, bảo ngày xưa anh có ai dạy đâu mà vẫn sống được, đàn ông con trai rồi cũng tự biết đường. Có lần chị định nói thêm, anh im lặng một nhịp, nhìn ra sân như đang nghĩ điều gì đó, rồi vẫn khoát tay đứng dậy, dắt xe, bảo có việc gấp. Chiếc xe nổ máy, để lại câu nói của chị lửng lơ giữa căn nhà. Chị không nói nữa. Là một tiểu thương ở chợ quê, ngày ngày bán quần áo kiếm sống, chị hiểu mình không có đủ lý lẽ để tranh luận. Chị chỉ có linh cảm của một người mẹ từng trải qua mất mát, hiểu rằng cuộc đời không phải lúc nào cũng đợi con người lớn lên rồi mới ra tay.

Thời gian trôi nhanh. Khang học hành đàng hoàng, trở thành kỹ sư, tự lập sớm. Khởi làm thợ máy, cuộc sống vừa đủ. Chị tự an ủi rằng có lẽ mình đã lo xa. Nhưng buổi chiều hôm ấy, khi đi ngang qua phòng con, chị nghe thấy giọng Khởi qua điện thoại, nói về một cuộc cá cược với bạn bè: kẻ thua sẽ chạy ra chắn đầu xe container. Giọng nói cười cợt, nhưng tim chị chùng xuống. Chị đứng rất lâu trước cánh cửa khép hờ, cảm giác lạnh chạy dọc sống lưng. Chị gọi cho chồng. Anh nghe máy, giọng bận rộn, nói bọn trẻ bây giờ nói chuyện toàn quá lời, rằng nhà này không có ai hư thì con cái cũng không đến nỗi. Chị định nói thêm, nhưng đầu dây bên kia đã tắt. Điện thoại trong tay chị im lặng, nặng như một vật không tên. Khi Khởi bước ra khỏi nhà, chị gọi con lại, nói rằng mình đã nghe thấy hết. Nó đứng lại, ánh mắt dao động trong một khoảnh khắc. Nó cười gượng, bảo chỉ là nói cho vui. Nhưng rồi nó cúi đầu, tay xoắn vào nhau, như muốn nói điều gì đó. Môi nó mấp máy, cuối cùng chỉ bật ra một câu lạc giọng: “Con đi chút rồi về.” Trước khi quay lưng, nó nhìn mẹ thêm một lần, rất nhanh. Cánh cửa khép lại. Chị đứng giữa nhà, chắp tay khấn trời Phật, mong rằng mọi chuyện chỉ là sự bốc đồng vô nghĩa.

Hai tiếng trôi qua. Chồng và con út đều báo ăn cơm ngoài. Chị vẫn dọn mâm như mọi ngày, để phần từng người, rồi đứng dậy dắt chiếc xe 81 ra khỏi sân. Trước khi nổ máy, chị chần chừ, quay lại nhìn căn nhà một lần, chợt thấy chiếc áo con treo chưa gọn trên ghế, một việc rất nhỏ, nhưng lòng chị bỗng thắt lại, như thể có điều gì đó không thể quay về sửa nữa. Con phố quê vắng, ánh đèn vàng trải dài, yên tĩnh đến mức khiến người ta bất an. Chị chạy chậm, vừa đi vừa mong không gặp con, lại vừa sợ nếu không gặp thì sẽ không kịp nữa. Có lúc, chị tắt máy, dắt xe bộ, tiếng dép chạm mặt đường khô khốc trong đêm. Từ xa, chị nhận ra dáng Khởi. Chị để xe cách đó một đoạn, dựng vào gốc cây, rồi lặng lẽ đi bộ, nép vào bóng tối. Những tiếng nói cười rời rạc vang lên. Gương mặt con căng thẳng, khác hẳn vẻ thờ ơ thường ngày. Đúng lúc ấy, tiếng động cơ container vang lên, nặng và gần. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, chị chợt nghĩ đến buổi sáng đã quên dặn con ăn cơm đúng bữa. Ý nghĩ vụn vỡ, vô nghĩa, nhưng chưa kịp tan đi thì Khởi đã bước ra lòng đường. Chị không kịp nghĩ thêm. Chị chỉ kịp gọi tên con và chạy. Bàn tay gầy guộc đẩy mạnh con sang bên. Khởi ngã xuống vệ đường. Còn chị thì không kịp tránh. Chiếc container kéo chị đi một đoạn dài, để lại trên mặt đường một vệt tối. Khởi bật dậy, chạy tới. Khi nhìn thấy mẹ, nó gọi, nhưng tiếng gọi vỡ ra, không thành lời. Chị nằm đó, người đầy máu, nhưng mắt vẫn mở. Chị đưa tay lên, chạm vào gương mặt con, rất nhẹ, như ngày xưa từng dắt tay một đứa trẻ đi lạc về nhà. Chị nhìn con thêm một lần, môi khẽ cong lại thành một nụ cười mỏng, rồi bàn tay buông xuống. Tiếng còi xe cứu thương vang lên, kéo dài. Con phố dần đông người. Ở một góc đường, chiếc xe 81 đứng lặng, bụi bám lên yên xe. Khởi chạy theo chiếc cáng.

- Mẹ!

Nó chỉ kịp gọi một tiếng. Cánh cửa xe cứu thương đóng lại. Người cha đến bệnh viện sau đó gần một giờ. Anh đứng trước cửa phòng cấp cứu, thở dốc, điện thoại vẫn còn trong tay. Có mấy cuộc gọi nhỡ của đối tác. Anh nhìn chúng một lúc rồi tắt máy. Đó là lần đầu tiên trong nhiều năm anh tắt điện thoại mà không thấy sốt ruột. Khởi ngồi trên ghế đối diện. Hai tay nó vẫn còn dính máu. Không ai hỏi nó chuyện gì. Cũng không ai trách nó. Đến khi bác sĩ bước ra, cả hai cùng đứng lên.

- Ai là người nhà bệnh nhân?

- Tôi là chồng. Nó là con.

Bác sĩ nhìn hai người.

- Bệnh nhân bị đa chấn thương, mất máu khá nhiều. Đã qua được tình trạng nguy hiểm trước mắt. Nhưng còn phải theo dõi. Có thể phải phẫu thuật thêm.

- Mẹ cháu có... sống được không ạ?

Bác sĩ im lặng một chút rồi nói:

- Chúng tôi sẽ cố hết sức.

Chỉ một câu ấy thôi cũng đủ làm cho hai bố con ngồi xuống.

Rồi mẹ nó tỉnh lại sau ba ngày. Khởi đang ngủ gục bên giường. Người cha ngồi ở cuối phòng, mắt vẫn nhìn ra cửa sổ. Chị mở mắt. Anh thấy trước.

- Em tỉnh rồi?

Chị không trả lời ngay. Môi chị khô.

- Khởi đâu…?

- Nó ở đây.

Khởi giật mình tỉnh dậy. Nó nhìn mẹ, rồi cúi xuống thật nhanh.

- Mẹ...

Chị đưa tay. Khởi nắm lấy. Bàn tay mẹ lạnh và yếu. Nó không dám khóc. Một lúc sau, chị hỏi:

- Con có bị làm sao không? (Nước mắt chị chảy).

Khởi lắc đầu.

- Con không ạ.

- Thế thì tốt… rồi.

Chị nhắm mắt. Khởi ngồi đó, không biết nói gì thêm. Nó đã nghĩ rất nhiều về khoảnh khắc này. Nó tưởng mình sẽ xin lỗi mẹ. Nhưng khi mẹ mở mắt, nó mới nhận ra có những lời xin lỗi nói ra lúc này cũng chẳng làm được gì. Mẹ nó nằm viện hơn một tháng. Sau lần phẫu thuật thứ hai, bác sĩ bảo phải tập đi lại từ đầu. Chị không còn tự bước xuống giường được như trước. Có hôm đau quá, chị cáu với Khởi.

- Để mẹ tự làm!

Khởi vẫn đứng đó.

- Mẹ làm được thì con đứng đây làm gì?

Chị quay mặt đi. Một lát sau, chị nói:

- Con không đi làm à?

- Con xin nghỉ rồi.

- Nghỉ mãi thì lấy gì mà sống?

- Con đi làm lại.

Khởi nói rồi ngồi xuống. Nó không nói thêm. Trước đây, chỉ cần mẹ nói một câu khó chịu, nó đã bỏ đi. Bây giờ nó ngồi lại. Chỉ vậy thôi. Những ngày ở bệnh viện, Khởi bắt đầu trả những khoản nợ cũ. Không phải khoản nào cũng trả được. Có khoản nó phải xin khất. Có khoản bị người ta chửi. Nó chịu. Có lần, một người bạn cũ gọi điện rủ nó đi chơi. Khởi ngồi rất lâu nhìn màn hình rồi tắt máy. Nó không tuyên bố bỏ bạn bè. Cũng chẳng thề từ nay sống khác. Nó chỉ không đi nữa. Người cha vẫn đi làm. Anh không thể bỏ hết công việc. Nhưng chiều nào có thể, anh về bệnh viện. Có hôm anh đến muộn. Có hôm đến nơi thì vợ đã ngủ. Có hôm chị tỉnh, hai người ngồi với nhau cả tiếng mà chẳng ai nói gì. Một lần, chị hỏi:

- Công việc dạo này thế nào?

- Vẫn thế.

- Có bận không?

- Có.

Chị im lặng. Anh nhìn bàn tay vợ đang đặt trên chăn. Bàn tay ấy trước đây vẫn thường xới cơm cho anh. Anh chợt nói:

- Anh xin lỗi.

Chị quay sang. Anh không nói tiếp. Có lẽ chính anh cũng không biết phải xin lỗi từ đâu. Chị nhìn anh một lúc rồi bảo:

- Anh đừng nói nữa.

Anh gật đầu. Hai người lại ngồi im. Nhưng lần này, sự im lặng không giống những lần trước. Nó không phải là sự im lặng của một người bỏ đi. Mà là sự im lặng của hai người đang cố ở lại. Ngày chị được về nhà, Khởi đến sớm. Chiếc xe 81 vẫn nằm ở góc sân. Mấy tháng không đi, lốp xe xẹp một chút. Khởi cúi xuống bơm lại. Người cha từ trong nhà bước ra.

- Để bố.

- Con làm được.

- Ừ.

Anh đứng nhìn. Một lát sau mới hỏi:

- Con định đi làm lại khi nào?

- Thứ hai ạ.

- Có cần bố giúp gì không?

Khởi lắc đầu.

- Con tự lo được.

Người cha không nói nữa. Nhưng trước khi quay vào nhà, anh đứng lại:

- Có gì thì nói với bố.

Khởi ngẩng lên.

- Vâng.

Chỉ một tiếng ấy. Không ai biết phải nói thêm gì. Mẹ bước xuống xe. Khởi đưa tay đỡ. Chị vừa đi được vài bước đã phải dừng lại. Người cha đứng bên cạnh. Anh đưa tay ra. Chị nhìn bàn tay ấy rồi nắm lấy. Ba người đi chậm vào nhà. Không ai nói gì. Trong bếp có mùi cơm mới, Khởi nhìn lên bàn, vẫn bốn bát. Nó khẽ hỏi:

- Mẹ ăn được cơm chưa?

- Được một ít.

- Con nấu cháo nhé?

Chị nhìn con.

- Không cần. Mẹ ăn cơm với cả nhà.

Người cha kéo ghế cho vợ. Khởi ngồi xuống. Khang cũng vừa về. Bữa cơm đầu tiên sau nhiều tháng không có món gì đặc biệt. Canh rau. Đĩa cá kho. Một bát dưa muối. Một bát nước mắm. Mẹ ăn được vài miếng thì đặt đũa xuống.

- Mẹ no rồi.

Khởi gắp thêm thức ăn vào bát mẹ.

- Mẹ ăn thêm đi.

- No thật.

Nó không ép nữa. Ngày trước, nó chẳng bao giờ để ý mẹ ăn được bao nhiêu. Bây giờ, nó ngồi nhìn cái bát của mẹ đã vơi đi một nửa.  Đêm xuống, Khởi ra sân. Nó định dắt chiếc xe 81 vào trong thì thấy bố đã đứng đó.

- Để bố.

- Con dắt được.

Người cha nhìn con. Rồi hai người cùng nắm vào tay lái. Chiếc xe được dắt qua bậc cửa. Bánh sau hơi xẹp nên xe nghiêng sang một bên. Khởi giữ lại. Người cha giữ phía trước. Không ai buông tay. Đêm ấy, người mẹ tỉnh giấc vì đau. Chị gọi:

- Anh ơi...

Không có tiếng trả lời. Chị gọi lần nữa. Người cha từ phòng bên chạy sang.

- Sao em?

- Lấy giúp em cốc nước.

Anh rót nước, đỡ chị ngồi dậy. Chị uống một ngụm rồi nằm xuống. Anh kéo lại chiếc chăn.

Chị nói:

- Anh ngủ đi.

- Ừ.

Nhưng anh không đi. Anh ngồi lại bên giường. Ngoài sân, chiếc xe 81 nằm dưới ngọn đèn vàng. Không có gì thay đổi nhiều. Vẫn căn nhà ấy. Vẫn những con người ấy. Chỉ có điều, từ đêm xảy ra chuyện, chẳng ai còn có thể sống như trước. Và có lẽ, gia đình không phải là nơi người ta chưa từng làm tổn thương nhau. Mà là nơi, sau những tổn thương ấy, người ta vẫn còn muốn quay về. Sáng hôm sau, Khởi dậy sớm. Nó mở cổng đi làm. Đi được vài bước, nó quay lại.

- Bố.

Người cha đang quét sân.

- Gì?

- Tối con về sớm. Người cha nhìn con.

- Ừ.

Khởi đi. Chiếc cổng khép lại. Người cha tiếp tục quét. Ngoài hiên, chiếc xe 81 vẫn ở đó. Lần này, không ai biết buổi tối nó có được dắt ra đường hay không. Nhưng trong căn nhà ấy, đã có người bắt đầu biết chờ nhau.