NHÌN LẠI VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT HƯNG YÊN
50 NĂM SAU NGÀY ĐẤT NƯỚC THỐNG NHẤT
NB, ThS Chu Huy Phương
Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh
Đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã đưa đất nước ta bước sang một trang sử mới: hòa bình, thống nhất, độc lập, tự do, đổi mới và phát triển; đồng thời cũng mở ra cho nền văn học - nghệ thuật (VHNT) nước nhà một giai đoạn mới, phát triển trong tính tổng thể, toàn vẹn, tiến bộ và cách mạng. Là vùng đất giàu truyền thống văn hóa và cách mạng, quê hương văn hiến Hưng Yên vang mãi với câu ca “Thứ nhất Kinh kỳ, thứ nhì Phố Hiến” đã sinh ra nhiều danh nhân tiêu biểu có đóng góp quan trọng đối với sự nghiệp VHNT của cả nước. Các tác phẩm, công trình VHNT của các thế hệ văn nghệ sĩ Hưng Yên luôn thể hiện giá trị nhân văn, là nguồn động lực to lớn, bắt nhịp, cổ vũ, đồng hành với công cuộc đổi mới và phát triển của quê hương, đất nước, góp phần xây dựng vững chắc nền tảng tinh thần của xã hội.
Xuất phát từ yêu cầu phát triển sự nghiệp văn học nghệ thuật và bước đầu tập hợp đội ngũ anh chị em làm VHNT, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh Hải Hưng đã sớm có chủ trương thành lập Hội VHNT nhằm “tập hợp, đoàn kết, bồi dưỡng động viên mọi lực lượng văn nghệ nòng cốt của tỉnh vào đoàn thể nghề nghiệp để đẩy mạnh và nâng cao chất lượng hoạt động VHNT phục vụ đắc lực cho nhiệm vụ sản xuất, chiến đấu, xây dựng đời sống, góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển của nền văn hóa dân tộc xã hội chủ nghĩa”. Ngay từ đầu năm 1971, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 124-NQ/TU về thành lập Hội VHNT tỉnh. Ngày 6/12/1974, Ban Thường vụ Tỉnh ủy tiếp tục có Nghị quyết số 210-NQ/TU về việc thành lập Hội. Ngày 15/9/1976, UBND tỉnh có Quyết định số 289-VX/UBND về việc thành lập Hội VHNT tỉnh Hải Hưng.
Quá trình chuẩn bị thành lập Hội diễn ra khá công phu. Tháng 12/1974, Ban vận động thành lập Hội VHNT được chỉ định theo tinh thần Nghị quyết số 210 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, gồm các đồng chí: Nguyễn Cấp - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tuyên huấn tỉnh trực tiếp chỉ đạo; Trần Quang Vạn - Trưởng Ty Văn hóa - Thông tin; đồng chí Nguyễn Luận, chuyên viên văn hóa, Văn phòng UBND tỉnh, sau bổ sung thêm đồng chí Trần Thi, Trưởng đoàn nghệ thuật chèo của tỉnh. Sau một thời gian dài chuẩn bị, tháng 1/1978, Đại hội Hội VHNT tỉnh Hải Hưng lần thứ I, nhiệm kỳ 1978-1984 diễn ra thành công tốt đẹp. Đồng chí Nguyễn Luận được bầu làm Chủ tịch Hội.
Thời gian đầu thành lập, Hội VHNT tỉnh Hải Hưng chỉ có 89 hội viên nhưng đội ngũ văn nghệ sĩ đã đoàn kết, thống nhất, từng bước vượt qua khó khăn, thách thức trong sinh hoạt, sáng tác. Những sáng tác VHNT thời kỳ này đã phục vụ đắc lực, hữu hiệu cho công tác tuyên truyền nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh. Thời kỳ này, cùng với VHNT cả nước, VHNT tỉnh đã có sự hòa hợp, chia sẻ giữa văn nghệ cách mạng và văn nghệ tiến bộ, sự pha trộn giữa thời bình và thời chiến, giữa cơ chế kinh tế tập trung quan liêu bao cấp và cơ chế thị trường, giữa cái cũ, cái quen thuộc với cái mới, cái khác…
Ngày 28/11/1987, Bộ Chính trị (khóa VI) đã ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TW về “Đổi mới và nâng cao trình độ lãnh đạo, quản lý VHNT và văn hóa, phát huy khả năng sáng tạo, đưa VHNT và văn hóa phát triển lên một bước mới”. Với Nghị quyết này, tinh thần dân chủ trong sáng tác VHNT được Hội VHNT tỉnh đặc biệt coi trọng, các thử nghiệm, sáng tạo được khuyến khích, giao lưu văn hóa được mở rộng hơn. Văn nghệ sĩ Hải Hưng đã chủ động tìm tòi, thể nghiệm phương pháp, phong cách sáng tác mới vì mục đích đáp ứng đời sống tinh thần lành mạnh, bổ ích của công chúng; tích cực bài trừ các khuynh hướng sáng tác suy đồi, phi nhân tính.
Nhớ lại tiến trình lịch sử thì đây chính là giai đoạn đồng chí Nguyễn Văn Linh, người con của quê hương Hưng Yên đang làm Tổng Bí thư, người khởi xướng công cuộc đổi mới toàn diện về mọi mặt trong đó có VHNT. Trong cuộc gặp gỡ với với gần 100 văn nghệ sĩ và nhà hoạt động văn hóa diễn ra trong 2 ngày mùng 6,7/10/1987, đồng chí Nguyễn Văn Linh đã dành gần như toàn bộ thời gian để lắng nghe ý kiến và tâm tư, nguyện vọng của anh chị em văn nghệ sĩ. Có thể nói, người lãnh đạo cao nhất của Đảng đã lắng nghe và thấu hiểu những vấn đề vừa là căn bản nhất vừa là nóng bỏng nhất của VHNT thời kỳ đó với một cái nhìn không tránh né, không khoan nhượng, đó là: Sự lãnh đạo của Đảng trong nhiều năm qua đã đánh giá thấp vai trò vị trí của văn học nghệ thuật và của văn nghệ sĩ; chẳng những thế, sự lãnh đạo ấy còn thiếu dân chủ, trói buộc văn nghệ, nhiều khi độc đoán, sát phạt và cơ chế quản lý tổ chức không đúng, nhiều chính sách bất công, không chỉ làm cho đời sống của văn nghệ sĩ khổ cực mà công việc của các đồng chí cũng rất khó khăn, phức tạp. Từ đó, đồng chí Tổng Bí thư thấy được sự cần thiết phải đổi mới, cần phải cởi trói cho sự sáng tạo, tạo động lực để văn nghệ sĩ được tung cánh, bay cao trên bầu trời xanh, để văn học, nghệ thuật nước nhà phong phú và giàu có.
Năm 1997, Hội VHNT tỉnh Hưng Yên được thành lập tách ra từ Hội VHNT tỉnh Hải Hưng đã tạo ra luồng gió mới thổi vào đời sống văn hóa văn nghệ của vùng đất giàu truyền thống văn hiến. Những ngày đầu mới thành lập, Hội VHNT tỉnh Hưng Yên chỉ có 38 hội viên và 07 Ban chuyên môn. Đến năm 2008, Hội có 116 hội viên và đến nay số lượng hội viên đã tăng lên trên 200 hội viên với 09 Ban chuyên môn hoạt động ở 9 chuyên ngành: Nhiếp ảnh, Mỹ thuật, Sân khấu, Âm nhạc, Văn nghệ dân gian, Kiến trúc, Thơ, Văn xuôi, Lý luận phê bình cùng hàng nghìn cộng tác viên, thành viên các CLB văn học, nghệ thuật cấp huyện, thành phố. Cùng với đó, Hưng Yên đã có 6 Chi hội chuyên ngành Trung ương tại Hưng Yên gồm: Chi hội Nhà văn, Nhiếp ảnh, Sân khấu, VNDG, Mỹ thuật và Kiến trúc. Trong đó, 100% thành viên của các chi hội trung ương là hội viên các ban của Hội VHNT tỉnh. Dưới mái nhà VHNT tỉnh, các văn nghệ sĩ đã đoàn kết, say mê sáng tạo; Ban Chấp hành Hội VHNT luôn nhiệt huyết, mạnh dạn đổi mới và tạo mối liên kết chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, với công chúng để tạo ra nhiều sân chơi với tinh thần VHNT bám rễ vào thực tiễn cuộc sống và phục vụ đời sống.
Ngày 16/6/2008, Bộ Chính trị (khóa X) đã ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về “Tiếp tục xây dựng và phát triển VHNT trong thời kỳ mới”. Nghị quyết đã khẳng định “Văn học, nghệ thuật là một trong những động lực to lớn trực tiếp góp phần xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội và sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam…”. Từ Nghị quyết 23-NQ/TW đã giúp cán bộ, đảng viên nhất là văn nghệ sĩ trong tỉnh hiểu rõ hơn về trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc “xây dựng, phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”. Từ đó sáng tạo những tác phẩm tích cực hướng tới một xã hội “công bằng, dân chủ, văn minh”.…đồng thời, định hướng cho đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ có sự thống nhất cao về quan điểm, lập trường chính trị, đường lối văn nghệ của Đảng, vai trò của văn hóa trong xây dựng, phát triển quê hương, đất nước; nhận diện và đấu tranh chống các quan điểm sai trái trong văn học, nghệ thuật làm nền tảng tư tưởng cho hoạt động sáng tác.
Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 của BCH Trung ương Đảng (khóa XI) về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, nền VHNT tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, các hoạt động sáng tác, giao lưu VHNT ngày càng được đẩy mạnh. Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp ủy, chính quyền đã tạo điều kiện cho văn nghệ sĩ Hưng Yên thực hiện tốt “sứ mệnh” đồng hành cùng quê hương, đất nước, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển của tỉnh. Đặc biệt, tỉnh đã quan tâm đầu tư kinh phí và bố trí quỹ đất xây dựng, hoàn thành công trình trụ sở hợp khối Hội VHNT với Hội Nhà báo tỉnh vào năm 2015. Trụ sở làm việc mới với cơ sở vật chất khang trang, rộng rãi tạo điều kiện cho cán bộ, hội viên của Hội có môi trường làm việc, hoạt động tốt hơn, trở thành nơi giao lưu, gặp gỡ của đông đảo hội viên Hội VHNT tỉnh.
Bên cạnh đó, Hội VHNT tỉnh đã làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho hội viên, đồng thời chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động, đa dạng hóa các loại hình, đẩy mạnh phong trào hoạt động báo chí, văn học nghệ thuật, góp phần xây dựng và làm phong phú đời sống văn hóa, xã hội ở địa phương. Nhờ vậy, các văn nghệ sĩ được tạo điều kiện tham gia các đợt sinh hoạt chính trị, đi thực tế, các trại sáng tác, hỗ trợ xuất bản, công bố tác phẩm, tham dự các triển lãm, liên hoan, hội diễn, trưng bày, giới thiệu tác phẩm văn học nghệ thuật…Thông qua đó, sự thống nhất, đoàn kết trong hội viên được củng cố, tăng cường đã tạo động lực mạnh mẽ trong sáng tạo nghệ thuật, kích thích sự cống hiến của đội ngũ văn nghệ sĩ; phương thức lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền đối với hoạt động VHNT được triển khai sâu rộng và có bước phát triển quan trọng.
Trải qua 28 năm từ khi tái lập tỉnh đến nay, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Liên hiệp các Hội VHNT việt Nam, của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Hội VHNT đã tổ chức nhiều hoạt động chuyên môn, thông qua các hoạt động góp phần tạo môi trường thuận lợi để hội viên sáng tác, công bố tác phẩm, phát huy tốt vai trò sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ trên địa bàn tỉnh, phản ánh có hiệu quả bức tranh kinh tế - văn hóa - xã hội đang thay đổi từng ngày của quê hương Hưng Yên tươi đẹp.
Với mục tiêu thúc đẩy hoạt động sáng tác VHNT phát triển sâu rộng vào đời sống xã hội, thời gian qua, Hội VHNT luôn chú trọng việc phối hợp với các sở, ban ngành trong tỉnh phát động, tổ chức các cuộc vận động sáng tác, thực tế sáng tác…qua đó đã có thêm nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật chất lượng, bám sát những đề tài trọng điểm như: Vì biển, đảo quê hương; tình yêu quê hương, đất nước; bảo vệ môi trường, giảm thiểu biến đổi khí hậu; các gương điển hình tiên tiến trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh… góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao.
Đồng thời tích cực tổ chức, phối hợp tổ chức hiệu quả các hoạt động VHNT phục vụ nhiệm vụ chính trị của tỉnh và tổ chức tốt các sự kiện VHNT trọng tâm, thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của đội ngũ văn nghệ sĩ trong việc tuyên truyền, phản ánh hiệu quả thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa và con người Hưng Yên. Những hoạt động cụ thể như: Tổ chức trưng bày 52 tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh chào mừng thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021; trưng bày 61 tác phẩm mỹ thuật tại Trại sáng tác Mỹ thuật dành cho học sinh THPT chào mừng thành công Đại hội Đảng khóa XII; In 1.400 đĩa CD các ca khúc chào mừng bầu cử phát tại điểm bầu cử các thôn, xã, phường, thị trấn, huyện, thành phố trong tỉnh; tạo điều kiện để hội viên ban Nhiếp ảnh tích cực tác nghiệp tại các điểm bầu cử trong toàn tỉnh; tranh của các họa sĩ đạt giải được in phát hành đến các điểm bầu cử trong tỉnh, các tác phẩm âm nhạc được phát thanh rộng rãi trong thời gian bầu cử, hội viên ban sân khấu tích cực sáng tác, biểu diễn các tác phẩm tuyên truyền bầu cử…Tất cả đã góp phần phát huy hiệu quả và phục vụ đắc lực cho công tác tuyên truyền các sự kiện chính trị lớn của tỉnh, của đất nước.
Đặc biệt, Hội VHNT đã xuất bản 03 ấn phẩm gồm: 02 tập sách “Tình thơ Phố Hiến 1997 - 2020”, sách “Nhiếp ảnh - Mỹ thuật Hưng Yên 1997 - 2020” và tập ca khúc “25 năm âm nhạc Hưng Yên” chào mừng Đại hội Đảng các cấp, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, tiến tới Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và hưởng ứng đợt thi đua đặc biệt chào mừng kỷ niệm 190 năm thành lập tỉnh, 80 năm thành lập Đảng bộ tỉnh và 25 năm tái lập tỉnh…Bằng những hoạt động sôi nổi đó đã giúp cán bộ, hội viên nâng cao nhận thức chính trị, bám sát định hướng của Đảng trong hoạt động sáng tạo VHNT, nhất quán về nhận thức quan điểm trong sáng tác VHNT, sáng tạo được ngày càng nhiều tác phẩm VHNT phản ánh đúng, đẹp về đời sống chính trị và bức tranh kinh tế - xã hội của tỉnh, của đất nước, kiên quyết đấu tranh với những âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa.
Đồng thời, Hội VHNT cùng đội ngũ văn nghệ sĩ đã mạnh dạn, chủ động trong việc đăng cai tổ chức các hoạt động VHNT trọng tâm của khu vực, góp phần khẳng định và nâng cao hơn nữa vị thế của Hội VHNT tỉnh nhà những năm gần đây. Đó chính là việc đăng cai tổ chức thành công Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực Đồng bằng sông Hồng lần thứ 22 năm 2020 trưng bày 147 tác phẩm của 94 tác giả đến từ 9 tỉnh trong khu vực và Triển lãm Mỹ thuật khu vực II Đồng bằng sông Hồng lần thứ 28 trưng bày 198 tác phẩm của 186 tác giả trong khu vực. Hưng Yên đăng cai Liên hoan ảnh khu vực sau 8 năm và với Triển lãm Mỹ thuật khu vực là sau 16 năm. Do vậy, có thể nói đây là những hoạt động ghi dấu ấn đặc biệt quan trọng của Hội VHNT, thể hiện sự phát triển và vị thế ngày càng cao của Hội VHNT Hưng Yên trong khu vực Đồng bằng sông Hồng.
Bên cạnh đó, Hội VHNT đã sử dụng hiệu quả, hợp lý nguồn kinh phí hỗ trợ sáng tạo VHNT của Chính phủ. Trong 10 trở lại đây, đã có gần 650 lượt hội viên được hỗ trợ sáng tạo và công bố tác phẩm. Việc xét hỗ trợ sáng tạo, công bố tác phẩm luôn đảm bảo tính minh bạch, khách quan, công bằng theo đúng quy định. Đây chính là nguồn động viên, khích lệ to lớn để hội viên, văn nghệ sĩ của Hội có động lực sáng tác thêm nhiều tác phẩm VHNT có chất lượng. Cùng với hoạt động hỗ trợ sáng tạo, hàng năm Hội VHNT còn tổ chức các trại sáng tác tập trung cho toàn thể hội viên, trại sáng tác trẻ, trại sáng tác theo chuyên đề dành cho các ban chuyên môn hoặc cử hội viên tham gia các trại sáng tác theo chuyên đề của Trung ương và các bộ, ban, ngành…với hơn 1000 lượt hội viên tham dự. Từ các chuyến đi thực tế sáng tác cho văn nghệ sĩ đã tạo nguồn cảm hứng cho sự ra đời của hàng trăm truyện ngắn, truyện dài, bút ký, thơ, ảnh, tranh, các tác phẩm âm nhạc…để công bố, đăng tải trên Tạp chí Phố Hiến, các báo, tạp chí của tỉnh và của các bộ, ngành Trung ương, các tỉnh, thành trên toàn quốc. Các hoạt động thực tế sáng tác không chỉ góp phần thắp sáng ngọn lửa của tình yêu quê hương, đất nước, cung cấp nguồn tư liệu và hơi thở cuộc sống trong trái tim người nghệ sĩ mà thông qua đó còn phát hiện và kịp thời chắp cánh, ươm mầm cho những tài năng VHNT ở khắp các địa phương, đơn vị trong tỉnh.
Thành tích hoạt động sôi nổi của các ban chuyên môn được ghi nhận bằng việc có nhiều tác phẩm VHNT của cán bộ, hội viên được lựa chọn tham gia các cuộc thi, liên hoan, triển lãm từ khu vực, đến toàn quốc và vươn ra quốc tế. Không phụ tấm lòng và tâm huyết của người nghệ sĩ, nhiều tác phẩm VHNT - đứa con tinh thần của văn nghệ sĩ Hưng Yên khi “đem chiêng đi đánh xứ người” đã giành nhiều thắng lợi giòn giã rất đáng tự hào với gần 250 giải thưởng, huy chương các loại cả trong và ngoài nước, từ trung ương tới địa phương ở tất cả các chuyên ngành.
Một trong những dấu ấn nổi bật của Hội VHNT Hưng Yên từ khi tái lập tỉnh đến nay là việc tham mưu tổ chức thành công 5 Giải thưởng VHNT Phố Hiến: Giải thưởng VHNT Phố Hiến lần thứ I (1996-2000) với 29 giải thưởng; lần thứ II (2001-2005) với 45 giải thưởng và tặng thưởng; lần thứ III (2006-2010) với 49 giải thưởng và tặng thưởng; lần thứ IV (2011-2015) với 60 giải thưởng và tặng thưởng; lần thứ V (2015 - 2020) với 71 giải thưởng và tặng thưởng được trao cho các văn nghệ sĩ có tác phẩm tiêu biểu, góp phần tôn vinh thành quả lao động sáng tạo nghệ thuật của các tác giả. Đây chính là những bông hoa đẹp nhất, là tinh túy của nền VHNT tỉnh nhà trong suốt chặng đường hình thành và phát triển. Từ kết quả của mỗi lần xét tặng Giải thưởng VHNT Phố Hiến, chúng ta có quyền tự hào về đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà, luôn có sự tìm tòi, sáng tạo nghệ thuật nhằm thể hiện một cách sâu sắc nhất, sinh động nhất về vùng đất và con người Phố Hiến.
Tạp chí Phố Hiến trong những năm qua đã thực hiện tốt vai trò là cầu nối đưa tác phẩm của các văn nghệ sĩ đến với đông đảo bạn đọc, trở thành “bà đỡ” cho các sáng tác của văn nghệ sĩ, góp phần đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa ngày càng cao của nhân dân. Các tác phẩm của hội viên, cộng tác viên được sáng tác và công bố trên Tạp chí Phố Hiến đều thể hiện lập trường tư tưởng vững vàng, phản ánh một cách sinh động về cuộc sống mới, mảnh đất, con người mới Hưng Yên trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa; các tấm gương điển hình tiên tiến, đả kích những tiêu cực, góp phần động viên khích lệ cán bộ và nhân dân tỉnh nhà trong công cuộc xây dựng và phát triển Hưng Yên. Đáng chú ý, với sự cố gắng và quyết tâm không ngừng của Thường trực Hội, Ban Biên tập Tạp chí Phố Hiến và được phép của Bộ Thông tin và Truyền thông, Tạp chí Phố Hiến đã được mở rộng khổ 2 lần: lần 1 từ 14,5x20,5 lên 18,5x26,5 cm (tháng 6/2018) và lần thứ 2: Từ 18,5x26,5 cm lên 23x29 cm (tháng 1/2020) và tăng từ 68 trang lên 120 trang với nhiều nội dung tuyên truyền phong phú, thu hút đông đảo bạn đọc, góp phần mở rộng tầm ảnh hưởng để Tạp chí Phố Hiến dẫn đầu về sự đổi mới của tạp chí VHNT cả nước.
Mặc dù vậy, bên cạnh những điểm sáng thì văn học, nghệ thuật Hưng Yên và đội ngũ văn nghệ sĩ đang phải đối mặt với những khó khăn, thách thức lớn, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sáng tạo các tác phẩm VHNT có chất lượng.
Đầu tiên đó là mặc dù số lượng tác phẩm do đội ngũ văn nghệ sĩ của tỉnh sáng tác khá nhiều, có mặt trên tất cả các lĩnh vực, phản ảnh khá sinh động các mặt của đời sống nhưng chất lượng và giá trị nghệ thuật của nhiều tác phẩm chỉ ở mức trung bình, chưa có những tác phẩm tương xứng với tầm vóc lịch sử và bề dày văn hóa của quê hương phố hiến và thời kỳ đổi mới, xây dựng quê hương. Những tác giả có tiếng tăm, được khán giả cả nước biết đến nay đã qua đời hoặc do tuổi cao sức yếu nên ít sáng tác. Đặc biệt khó khăn hạn chế nhất là lĩnh vực lý luận phê bình văn học, nghệ thuật với lực lượng mỏng và chất lượng nghiên cứu phê bình còn rất khiêm tốn.
Thứ hai, lực lượng sáng tác, nghiên cứu, biểu diễn… của Hội đang bị già hóa nhanh. Độ tuổi trung bình của hội viên hiện nay là 55 tuổi, lực lượng hội viên trẻ được kết nạp rất hạn chế. Trung bình mỗi năm, Hội VHNT kết nạp từ 5-7 hội viên cho các chuyên ngành nhưng hội viên trẻ dưới 35 tuổi không đáng kể, hầu như tập trung ở ban Sân khấu. Lực lượng hội viên mới tiềm năng và triển vọng phát triển chỉ chừng mực, chưa xuất hiện nhân tố xuất sắc. Một số tác giả trẻ có tài năng lại không mặn mà kết nạp vào Hội. Số lượng hội viên được kết nạp vào hội chuyên ngành Trung ương còn tương đối ít.
Thứ ba, chế độ, chính sách cho đội ngũ cán bộ, viên chức làm công tác Hội chưa đảm bảo. Kinh phí cho hoạt động văn học, nghệ thuật còn khiêm tốn, kinh phí hỗ trợ đầu tư sáng tác của Trung ương còn chậm nên việc tổ chức hoạt động bị hạn chế nhiều. Nguồn kinh phí hỗ trợ của tỉnh cho hoạt động sáng tạo chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn sáng tác.
Trong thời gian tới, tình hình thế giới, khu vực và trong nước xuất hiện nhiều diễn biến mới, phức tạp hơn; các thế lực thù địch vẫn triệt để lợi dụng vấn đề “tự do”, “tôn giáo, “dân chủ”, “nhân quyền” để kích động, gây mất ổn định chính trị. Tranh chấp lãnh thổ, xung đột giữa các nước lớn, chủ quyền biển đảo, thiên tai, dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp. Bối cảnh đó tạo ra những thời cơ, thuận lợi đan xen với những khó khăn, thử thách gay gắt. Để góp phần cùng Đảng bộ, quân và dân tỉnh nhà thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, xây dựng Hưng Yên xứng tầm là vùng đất “Tiểu Tràng An”, càng cần thiết phải có sự chung sức, đồng lòng của lực lượng văn nghệ sĩ tỉnh nhà, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, bảo vệ và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam, văn hóa và con người Hưng Yên “phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học, mang đặc trưng văn hóa châu thổ sông Hồng” mà Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XVII đã xác định tại Chương trình hành động số 34- CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 33 về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.
Để làm được điều đó, đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà cần tiếp tục bám sát cuộc sống, bám sát thực tiễn đổi mới của quê hương Hưng Yên, quán triệt sâu sắc tinh thần Kết luận số 21-KL/TW về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; kết hợp hài hòa tinh thần nghệ sĩ - chiến sĩ, ý thức cống hiến; thấm nhuần tinh thần nhân văn, dân tộc, tiến bộ, phản ánh chân thực, sinh động, sâu sắc mọi mặt của đời sống xã hội. Phát huy nguồn năng lực sáng tạo của văn nghệ sĩ, phấn đấu có nhiều tác phẩm, công trình văn học nghệ thuật có giá trị về nghệ thuật, tính tư tưởng, đáp ứng nhu cầu thưởng thức ngày càng cao của công chúng, xã hội; tạo nên những giá trị tinh thần đặc sắc, góp phần thực hiện có hiệu quả việc xây dựng những chuẩn mực về đạo đức, cuộc sống của con người Hưng Yên trong thời kỳ hội nhập và phát triển.
Về phía Hội VHNT tỉnh, cần tiếp tục củng cố, đổi mới hoạt động, kiện toàn tổ chức; chăm lo xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ về số lượng và chất lượng, hoạt động tích cực, hiệu quả; có kế hoạch bồi dưỡng, đào tạo thế hệ cán bộ trẻ để tránh hiện tượng hẫng hụt về đội ngũ; thực hiện chính sách đầu tư, tôn vinh các tài năng văn học, nghệ thuật, phấn đấu có nhiều danh hiệu nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân, nghệ nhân ưu tú, nghệ nhân nhân dân.
Đặc biệt, cần bám sát các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh về công tác văn hóa, văn nghệ và kế hoạch phát triển kinh tế-văn hóa-xã hội của tỉnh để định hướng sáng tác cho đội ngũ văn nghệ sĩ; chủ động hơn nữa trong đề xuất với UBND tỉnh về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để văn nghệ sĩ sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, thấm nhuần tinh thần nhân văn, dân tộc, dân chủ, tiến bộ, phản ánh chân thực, sinh động, sâu sắc đời sống xã hội, lịch sử dân tộc và công cuộc đổi mới, làm phong phú thêm kho tàng văn học nghệ thuật của dân tộc và có những tác phẩm mang dấu ấn và bản sắc của vùng đất Hưng Yên văn hiến, cách mạng.
Trong tiến trình lịch sử dân tộc, văn học nghệ thuật Hưng Yên có quyền tự hào: Thời đại nào cũng có những người viết văn, làm thơ, sáng tác kịch bản, ca khúc, biểu diễn nghệ thuật, nghiên cứu phê bình, sưu tầm văn nghệ dân gian, hoạt động sân khấu, vẽ tranh, chụp ảnh, điêu khắc, thiết kế mỹ thuật kiến trúc. Dù có danh phận hay không có danh phận nhưng hầu hết tác phẩm của họ đều giàu giá trị nhân văn, nghệ thuật, đem sức mạnh nghệ thuật của mình đóng góp vào sự nghiệp trao truyền văn hóa, dinh dưỡng tinh thần cho đời sau. Năm mươi năm qua, đội ngũ văn nghệ sĩ Hưng Yên ngày một trưởng thành, hoạt động sáng tạo đạt nhiều thành tựu to lớn. Có được sự thành công ấy là nhờ khả năng tiếp nhập tinh hoa văn hóa văn nghệ dân tộc, không ngừng vươn lên phát triển dưới mái nhà chung “Văn học, nghệ thuật” để không ngừng khẳng định vai trò, vị trí của văn hóa, VHNT như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.
