thu thỜI

Cứ mỗi độ xuân về lòng tôi lại rưng rưng nhớ về mùa xuân trên tuyến đường Tây Trường Sơn năm ấy. Nơi có cành đào đặc biệt để đón xuân. Cành đào đó là tâm huyết của cả tổ Thanh niên xung phong (TNXP) chúng tôi. Câu chuyện là thế này.

Năm 1968 Tết Mậu Thân đã đi vào lịch sử dân tộc, cả nước sục sôi khí thế giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước để xây dựng đất nước ta to đẹp đàng hoàng hơn xưa như lời Bác Hồ mong mỏi và đó cũng là ước mơ của người dân đất Việt.

Lúc đó tôi thuộc quân số của đoàn N25 đóng quân ở phía Tây Trường Sơn trên đất nước Chăm Pa tươi đẹp. Tết ai cũng hướng về quê hương đất Việt nơi chôn rau cắt rốn của mình, ai cũng nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ quê, nhớ những khóm tre làng xanh ngắt, nhớ tiếng sáo diều vi vu suốt đêm trăng, nhớ lúc này hợp tác xã đã cấy xong, đâu đó đã đi mua sắm Tết. Đến ba mươi Tết là phải xong tất cả mọi việc để còn ngắm cành đào hoa đang nở chúm chím. Hoa đẹp làm lòng người ngây ngất để rồi Tết đến mỗi nhà đều có cành đào đón Xuân. Có cành đào ta như thấy cả mùa xuân đang chầm chậm đổ về… Lúc này mỗi con người xa quê chiến đấu vì lý tưởng độc lập mới thấy quê hương là tất cả. Ở xứ người mọi thứ đều xa lạ, chị em chỉ biết dồn sức vào công việc của mình là mở đường, phá bom để mau thông đường. Trong không khí Tết đã có đứa vì nhớ nhà khóc đỏ cả mắt nhưng khi nhận nhiệm vụ đi kiểm tra cung đường hay tháo gỡ bom nổ chậm thì tỉnh như sáo xung trận ngay, đúng là tuổi trẻ vô tư dễ khóc, dễ cười. Với giặc thì anh dũng, với quê hương thì nghĩa nặng tình sâu.

Biết anh em trong đơn vị ai cũng tâm trạng nhớ quê. Ừ! Mình là cán bộ phải làm gì để vơi nỗi nhớ bây giờ. Tinh thần mà ủ rũ thì chiến thắng giặc làm sao được. Ngày thống nhất đất nước đang đến gần, càng gần càng cam go. “Tư tưởng không thông thì cầm bình tông cũng nặng” chứ nói chi đánh giặc…

Nghĩ vậy, tôi hô mấy chị em trong tiểu đội.

- Này các cậu, ai khéo tay theo tớ, ý tưởng này rất hay, xuân quê hương sẽ ồ về với C chúng ta các cậu tin mình đi!

Nghe tôi nói mọi người thấy lạ, bao con mắt đổ dồn về phía tôi.

- Ý tưởng gì chứ?

- Các cậu có muốn có cành đào cắm giữa lán C ta không? Rồi chơi hái hoa dân chủ nhưng muốn có cành đào thật đẹp phải bắt đầu từ đâu nhỉ, các cậu phát minh sáng kiến đi.

Lặng đi một lát rồi một cánh tay giơ lên:

- Tớ có cách.

Nói xong Hà chạy về lán ngủ của mình mang theo một mảnh vải dù trắng. Quả thật tìm nguyên liệu làm một cành đào giữa nơi chiến sự ác liệt, cái sống và cái chết đến bất ngờ trong tích tắc. Cuộc sống lại kham khổ thiếu đủ mọi thứ thật không dễ chút nào. Vậy mà khó khăn đều đi qua, ý chí mỗi người TNXP chúng tôi đã trở thành gang thép. Để nghĩ ra cách làm một cành đào đẹp có khó khăn gì. Tôi chạy sang phòng quân y xin ít thuốc đỏ. Vải dù pháo sáng màu trắng của giặc kiếm được đã có sẵn nhuộm với thuốc đỏ, phơi cho khô cắt ra gấp năm lần vải. Lấy kéo sắc lượn đi vài đường thế là thành bông hoa đào có năm cánh đẹp như thật. Còn nhụy? Phải tỉ mỉ hơn, mấy cô người Tiền Hải gỡ dù cắt lấy tơ đem nhuộm thuốc ký sinh, loại thuốc chuyên chữa sốt rét cho cánh TNXP chúng tôi ấy, thuốc hòa vào nước cho đủ độ đậm đặc khi tơ dù đã khô ánh lên vàng tơ trông hấp dẫn ra trò. Còn đế hoa? Phần này quả không dễ nhưng rồi cũng chẳng làm khó những người TNXP quả cảm. Cái Hương quê Đông Hưng hát chèo rất hay, nó cam đoan phần này để tớ, tớ sẽ cho các cậu biết thế nào là con mắt thẩm mỹ mang danh gốc hát chèo quê lúa làng Khuốc. Nói xong hắn cười khì rồi chạy ra rìa rừng kiếm một cái hoa chuối, lấy dao thật sắc lạng mỏng, bẹ hoa chuối màu đỏ thẫm khía ra thành năm cánh rồi dùng lõi dây điện xâu nhị trước, cánh sau, tiếp là đế hoa cuối cùng. Như thế đã thành một bông hoa đào xinh xắn.

Bây giờ chọn cành giống y như cành đào thật thì quả không dễ chút nào, phải là tay chuyên gia đi rừng sành điệu, nhân vật đó chính là Đỗ Hùng, người đã từng có thâm niên sáu năm ở Tây Trường Sơn. Nhanh như con sóc, lì lợm với những quả bom nổ chậm nên được anh em mến mộ trong C phong là “Chiến sĩ cảm tử phá bom”. Chỉ loáng ra rừng anh đã chọn mang về một cành dẻ đỏ. Cũng sần sù mốc mác rêu phong trông rất giống cành đào thật, ở thời điểm này cây dẻ đã rụng hết lá còn đang nhú mầm xanh non tơ, chiêm ngưỡng nó ta như thấy mình non tơ, e ấp, đài các một cách cao sang và quên đi mọi điều phiền muộn. Lúc này chúng tôi chỉ việc buộc hoa vào cành nữa là hoàn thành. Xong mang sang lán của C trưởng ngắm nhìn nó ai cũng tấm tắc khen. Nhiều người thốt lên “lạ nhỉ” các em C6 N25 giữa đất trời rừng rú Trường Sơn kiếm đâu ra cành đào đẹp rực rỡ đến thế làm ngây ngất lòng người…

Nhiều câu hỏi được đặt ra nhưng không có câu trả lời, cuối cùng thì phải đến tận nơi mục sở thị, lúc đó mới ớ ra là cành đào tự tạo.

Ôi! Ai mà khéo tay thế! Khéo quá… khéo…!

Có cành đào cả C chúng tôi vui tưng bừng, ai cũng có cảm giác mình đang ở quê hương, đang ở đất nước Việt ta, nỗi buồn chốc lát bỗng tan đi, dồn vào công việc bốc xếp hàng hóa đạn dược để xe ta ra mặt trận. Và còn điều rất vui có một không hai, chiều ba mươi tết, đồng chí tổng tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên đoàn 559 ghé vào thăm C chúng tôi, bất chợt ông nhìn thấy cành đào, ông đứng sững một hồi… không hiểu ông nghĩ gì nhưng tôi kịp nhận ra khi thấy cành đào trong lòng ông cũng xốn xang nhớ quê nhà… Nhưng lúc này nhiệm vụ là trên hết… lặng đi… rồi vỡ òa bừng tỉnh, ông nhìn chúng tôi khắp lượt trìu mến: “Cảm ơn các đồng chí”. Câu cảm ơn đó thật sâu sắc, thật nhiều ý nghĩa trong thời khắc tình hình chiến sự căng như dây đàn lúc này.

Đã đến giờ “G”, ngay từ lúc nhá nhem, đêm đó C tôi được lệnh hành quân gấp cho kịp lệnh tổng tiến công.

Để ai cũng có mùa Xuân cùng chúng tôi xông pha trong trận mạc có bóng hình quê hương, chúng tôi gùi cành đào trên vai hành quân. Trong đêm tối thi thoảng có ánh đèn ngầm của cánh lái xe lướt qua, nhìn rõ cành đào một tiếng hỏi to: “Các anh chị mới ở Bắc vào ư?”. Chúng tôi cười vẫy vẫy tay như thể hứa với nhau lập công trong trận này nhé, với niềm vui kiêu hãnh ấy, đúng là “Đường ra trận mùa này đẹp lắm” để “Trường Sơn Đông nhớ Trường Sơn Tây”, bên đất bạn Lào, chúng tôi cùng đoàn quân trùng trùng như trẩy hội để đúng giờ quân ta bước và trận đánh.

“Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua/ Thắng trận tin vui khắp nước nhà/ Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ/ Tiến lên toàn thắng ắt về ta”.

Từng lời, từng lời thơ của Người thấm vào hồn sông núi, thấm vào máu huyết mỗi người TNXP chúng tôi. Vâng lời Người chúng tôi dồn hết tâm lực vào công cuộc giải phóng miền Nam, giải phóng đất nước để ngày hôm nay cứ mỗi độ xuân về lòng tôi nặng trĩu cồn cào nỗi nhớ về con đường Tây Trường Sơn. Nhớ đồng đội còn nằm lại nơi đây. Nhớ cành đào tự tạo năm nào vào chiến dịch xuân Mậu Thân năm 1968 đã đi vào lịch sử của nước nhà.